


توربوشارژر خودروی *جک S5* (بهویژه در مدل ۲.۰ لیتری که از پیشرانه HFC4GA3.1D بهره میبرد)، قلب تپنده سیستم مدیریت توان این خودرو است. این مجموعه یک ماشین توربو (Turbo-machinery) دقیق است که با تکیه بر اصول ترمودینامیک و دینامیک سیالات، وظیفه افزایش چگالی هوای ورودی به سیلندر را بر عهده دارد.
در ادامه، کالبدشکافی مهندسی این قطعه را بررسی میکنیم:
۱. معماری سیستم توربین و کمپرسور*
توربوشارژر جک S5 از نوع توربین شعاعی (Radial Turbine) است. گازهای داغ خروجی از منیفولد اگزوز با سرعت بالا به پرههای توربین برخورد کرده و انرژی گرمایی و جنبشی خود را به انرژی مکانیکی (دوران شفت) تبدیل میکنند.
*شفت مرکزی:* این شفت رابط میان چرخ توربین (سمت داغ) و چرخ کمپرسور (سمت سرد) است. در دورهای بالا، این شفت میتواند به سرعتهایی فراتر از ۱۰۰,۰۰۰ دور در دقیقه دست یابد که نیازمند بالانس استاتیکی و دینامیکی فوقالعاده دقیقی است.
۲. سیستم روانکاری و خنککاری (Dual Cooling System)*
یکی از ویژگیهای مهندسی توربوشارژر جک S5، بهرهگیری از سیستم خنککاری دوگانه است:
*روانکاری (Oil Cooling):* روغن موتور تحت فشار پمپ، لایهای هیدرودینامیکی حول یاتاقانهای شفت (Journal Bearings) ایجاد میکند. این لایه علاوه بر کاهش اصطکاک، وظیفه انتقال حرارت شدید شفت را بر عهده دارد.
*خنککاری با مایع (Water Cooled CHRA):* محفظه مرکزی یاتاقانها (CHRA) دارای مجاری عبور مایع خنککننده (کولانت) است. این طراحی از پدیده «کوک شدن» (Coking) یا تبدیل شدن روغن به زغال در هنگام خاموش کردن ناگهانی خودرو جلوگیری میکند؛ زیرا گردش آب به صورت ترموسیفون حتی پس از خاموش شدن موتور نیز تا حدی ادامه مییابد.
۳. مدیریت فشار بوست و ویستگیت (Wastegate Actuator)*
برای جلوگیری از افزایش بیرویه فشار هوای ورودی (Overboost) که میتواند منجر به پدیده ناک (Knock) و تخریب پیستونها شود، از یک سوپاپ جانبی به نام *ویستگیت* استفاده شده است.
* *اکچویتور پنوماتیکی:* این قطعه با حس کردن فشار منیفولد، دریچه ویستگیت را باز میکند تا بخشی از گازهای اگزوز بدون برخورد با توربین، مستقیماً وارد لوله اگزوز شوند. در جک S5، تنظیم دقیق طول میله اکچویتور برای حفظ پایداری بوست در دورهای بالا بسیار حیاتی است.
۴. سیستم اینترکولر و راندمان حجمی*
هوا پس از فشرده شدن در سمت کمپرسور، طبق قوانین گازها گرم میشود. جک S5 مجهز به یک *اینترکولر (Air-to-Air)* در پیشانی خودرو است.
*افزایش چگالی:* با کاهش دمای هوای فشرده، مولکولهای اکسیژن در حجم مشخصی بیشتر شده و راندمان احتراق به شدت بالا میرود. مهندسی ابعاد اینترکولر در این خودرو به گونهای انتخاب شده که کمترین افت فشار (Pressure drop) را ایجاد کند.
۵. تحلیل عیوب مهندسی و نگهداری (Engineering Insight)
از نگاه تخصصی، توربوشارژر جک S5 در معرض دو تهدید اصلی قرار دارد:
تأخیر در روغنرسانی: استفاده از روغنهای با ویسکوزیته نامناسب یا فیلترهای غیراستاندارد باعث میشود لایه روغن در لحظات اولیه استارت تشکیل نشود که منجر به سایش میکرونی یاتاقانها و در نهایت «لقی شفت» (Shaft Play) میگردد.
نشتی در سیستم اینترکولر و توربو (Boost Leak): هرگونه پارگی در لولههای متصل به توربو (اینترکولر هوزینگ) باعث میشود توربو برای جبران فشار افتاده، بیش از حد مجاز دور بگیرد (Overspeeding) که میتواند منجر به شکستن پرههای کمپرسور شود.
نکته: مهندسین شرکت گیربکس اتوماتیک ایران اروپا: برای افزایش طول عمر این قطعه، پیشنهاد میشود پس از رانندگیهای طولانی یا پرفشار، حداقل ۱ تا ۲ دقیقه موتور را در حالت درجا (Idle) نگه دارید تا دمای توربین توسط گردش روغن و آب به پایداری برسد. این کار ساده، از «پیچش حرارتی» شفت و خرابی کاسهنمدهای توربو جلوگیری میکند.
این مجموعه توربوشارژر با وجود سادگی نسبی، یک شاهکار مهندسی است که توانسته موتور ۲ لیتری این خودرو را به توانی نزدیک به ۱۷۴ اسب بخار برساند، مشروط بر اینکه اصول "مدیریت حرارتی" در آن رعایت شود.


فروش کلیه قطعات نو و استوک انواع خودروهای خارجی و داخلی در بازرگانی محسن عزیزی
شعبه کرمانشاه 08391014149
شعبه تهران 02191094149
کلیه حقوق و قوانین این سایت متعلق به بازرگانی محسن عزیزی بوده و هرگونه کپی برداری از آن پیگرد قانونی دارد.
بستن *نام و نام خانوادگی * پست الکترونیک * متن پیام |